چندی پیش یکی از اعضای پروژهٔ قرآنی ذکر، پیامی به گروه فرستاد جهت تولید نرمافزار مشابه ذکر برای اندروید، پس از اون با پروژهٔ Quran Android آشنا شدم که در همین راستا گام برداشتهاند در حین کار با این نرمافزار با پروژهٔ قرآنی تنزیل که توسط دکتر حمید ضرابیزاده تأسیس شده است، آشنا شدم.
همانطور که در صفحهٔ ویکی پروژه ذکر شده، این وبگاه در نظر دارد یک متن دقیقِ استاندارد از متن قرآن کریم را بر روی اینترنت قرار دهد. این کار از سال ۲۰۰۷ شروع شده و تا کنون بسیاری از برنامهنویسان از این منبع برای دسترسی به متن قرآن از آن استفاده میکنند.
تنزیل سالیانه چیزی حدود ۸۸٫۵ میلیون صفحه قرآن کریم را نمایش میدهد که حدوداً برابر است با ۱۴۶ هزار بار نمایش تمام صفحات قرآن کریم. سالیانه ۷۰۵ میلیون آیه توسط این پروژه شنیده میشود که برابر است با ۱۱۳ هزار بار تمام قرآن کریم. سالیانه ۷۷ ترابایت پهنای باند مصرف میکند که حدوداً برابر است با ۱۱۸ هزار سیدی صوتی که برای برپایی و نگهداری تنزیل، سالیانه دو هزار و پانصد دلار هزینه میشود. نکتهٔ قابل توجه دیگر اینکه به قول تنزیل:
شما میتوانید با هر دلار اعانه و کمک به این پروژه خواندن ۱۸ هزار صفحهٔ قرآن و استماع ۱۴۰ هزار آیه را برای بیش از دو هزار بازدیدکننده فراهم کنید. این کار به راستی سرمایهگذاری بزرگیست.
معرفی بیشتر تنزیل را با ذکر چند پیوند مفید به پایان میرسانم:
- متن قرآن کریم.
- فرادادههای قرآن کریم.
- ترجمههای قرآن کریم به زبانهای گوناگون
- چگونه تلاوت جدیدی به پروژه اضافه کنیم؟
- چه پروژههایی از تنزیل استفاده میکنند؟
تنزیل یک نمونهٔ موفق در حوزهٔ علوم اسلامیست، و همچنین الگویی برای برنامهنویسانی که میخواهند در زمینهٔ علوم اسلامی گامی در علوم رایانه بردارند. تنزیل دو کاربر را مورد هدف قرار داده است، یکی کاربر معمولی و دیگری برنامهنویسان. برنامهنویسانی که بخواهند در زمینهٔ نرمافزارهای قرآنی فعالیت کنند، به راحتی میتوانند از پایگاه دادههایی که تنزیل در اختیار آنها قرار میدهد، استفاده کنند.
بزرگترین درسی که میتوان از این پروژه گرفت، این است که سعی کنیم محتوای ارزشمندی تولید کنیم و آن را به طور آزاد در اختیار عموم قرار دهیم. در حال حاضر کتابخانههای دیجیتال بسیاری در زمینهٔ علوم اسلامی فعالیت میکنند، اما افسوس که اکثر و شاید همگی این کتابخانههای دیجیتال، تمرکز خود را بر نمایش محتوا و کتاب قرار دادهاند، هیچ کدام را ندیدهام که به طور جد بر تولید محتوای ارزشمند تمرکز کنند و این محتوا را به طور عام در اختیار برنامهنویسان و عموم مردم قرار دهند.
30noohe گفت
حاجی این پروژه آزاد نیست؟! سورسش رو نجستم
khajavi گفت
اولاً که من حاجی نیستم داداش
دوماً خود پروژه آزاد نیست، اما پایگاه دادهاش رو به طور آزاد در اختیار برنامهنویسها قرار داده. البته در اجازهنامه اشاره شده که شما اجازهٔ تغییر اون رو ندارید، که خوب واضحه چرا چنین بندی اضافه شده.
مهران خواجوی گفت
اولا من دوست دارم حاجی بشی پس حاجی صدات میکنم
دوما میگی به یه پروژه غیر آزاد دونیت کنم؟
khajavi گفت
- قربونات برم، بنده فعلاً لیاقت چنین واژهای رو ندارم، پس خواهشاً از به کاربردن این واژه برای من صرفنظر کن.
- به هر پروژهای نه، بستگی به تشخیص فردی داره. مثلاً من اگه تشخیص بدم که با کمک من به یک پروژهٔ غیرآزاد ناسودبر، کمک بزرگی به جامعه و خدمت ناقابلی به اسلام میشه، با کمال میل چنین کاری رو انجام میدهم.
امیرحسین گفت
فوقالعاده بود. همون صفحه اول ویکی رو خوندم چشمام چهارتا شد..